Służebność przesyłu
Słup, linia lub rura na działce? Sprawdź, ile może Ci się należeć
Jeżeli przez Twoją działkę biegnie linia energetyczna, gazociąg, wodociąg albo stoi na niej słup, operator sieci korzysta z Twojego gruntu. Za ustanowienie służebności przesyłu i za lata korzystania bez umowy należy Ci się wynagrodzenie. Sprawdzamy dokumenty, wyliczamy roszczenie i prowadzimy sprawę z operatorem.
Policz wynagrodzenieCo możesz uzyskać
Trzy roszczenia wobec operatora sieci
- 1
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności
Jednorazowa kwota za to, że operator na stałe korzysta z pasa gruntu. Jest zwolniona z podatku dochodowego.
- 2
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie
Zapłata za lata, w których urządzenie stało bez umowy: do 6 lat wstecz, a przy działalności gospodarczej do 3 lat.
- 3
Odszkodowanie za spadek wartości
Gdy linia lub rura ogranicza zabudowę albo podział działki, może należeć się dodatkowa kwota za utratę wartości.
Kalkulator
Policz orientacyjne wynagrodzenie
Wpisz działkę i opisz urządzenie. Pokażemy szacunek metodą, której używają rzeczoznawcy, a po wysłaniu danych przygotujemy wycenę Twojej sprawy.
Mapy i granice działek pochodzą z publicznych usług Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii.
- 1Działka
- 2Urządzenie
- 3Wynik i kontakt
Dziękujemy
Przeanalizujemy dane działki i odezwiemy się w ciągu jednego dnia roboczego.
Termin ma znaczenie
Każdy rok zwłoki to rok wynagrodzenia mniej
Roszczenie za bezumowne korzystanie przedawnia się po 6 latach, a przy działalności gospodarczej po 3 latach, zawsze z końcem roku kalendarzowego. Bieg przedawnienia przerywa dopiero sprawa w sądzie, na przykład zawezwanie do próby ugodowej. Samo pismo do operatora go nie przerywa.
2020
Do 31 grudnia 2026 r. można jeszcze objąć roszczeniem rok 2020, jeżeli przed tą datą sprawa trafi do sądu.
Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r.
Zasiedzenie przestało być przesądzone
Co się zmieniło
Trybunał Konstytucyjny (sygn. P 10/16) uznał za niezgodną z Konstytucją wykładnię, która pozwalała operatorom zasiedzieć służebność przed 3 sierpnia 2008 r. Dla wielu właścicieli słupów stojących od dziesięcioleci to szansa na wynagrodzenie, którego wcześniej odmawiano.
Na co uważać
Wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a Sąd Najwyższy orzeka w tej sprawie rozbieżnie. Część sądów już go stosuje, część nie. Mówimy o tym otwarcie i oceniamy ryzyko w Twojej konkretnej sprawie, zanim podejmiesz decyzję.
Jak wycenia się służebność
Liczy się pas pod urządzeniem, nie cała działka
Powierzchnia pasa
długość × szerokość
Wartość 1 m²
gruntu w okolicy
Współczynnik
do 0,3 pod ziemią, do 0,5 w powietrzu
Wynagrodzenie
za ustanowienie służebności
Tak wynika z § 32 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości. Dla urządzeń stojących bezpośrednio na gruncie, takich jak słup czy stacja transformatorowa, współczynnik wynosi 1. Ostateczną kwotę ustala rzeczoznawca majątkowy lub biegły sądowy, a na jej wysokość wpływa też przeznaczenie działki i to, jak urządzenie ogranicza korzystanie z reszty gruntu.
Orientacyjne szerokości pasów
| Linia niskiego napięcia (nN), napowietrzna | 3 m |
| Linia średniego napięcia (SN, 15-20 kV), napowietrzna | 8 m |
| Linia wysokiego napięcia 110 kV | 30 m |
| Kabel ziemny średniego napięcia | 2 m |
| Gazociąg niskiego lub średniego ciśnienia (do 0,5 MPa) | 1 m |
| Gazociąg wysokiego ciśnienia | 6 m |
| Wodociąg | 3 m |
Dla gazociągów szerokości wynikają z rozporządzenia o sieciach gazowych. Dla pozostałych sieci to wartości przyjmowane w praktyce, a w sprawie ustala je biegły.
Co przygotować
Cztery rzeczy, od których zaczynamy
- 01
Numer księgi wieczystej
Odpis z działu III sprawdzisz w ekw.ms.gov.pl
- 02
Numer działki i obręb
Znajdziesz je na mapy.geoportal.gov.pl
- 03
Zdjęcia urządzeń
Wystarczą zdjęcia telefonem: słupy, tabliczki, studzienki, przebieg linii.
- 04
Korespondencja z operatorem
Pisma, propozycje umów i dawne decyzje, jeżeli je masz.
Warszawa i okolice
Do kogo kierujemy roszczenia
- Energia w Warszawie
- Stoen Operator
- Energia wokół Warszawy
- PGE Dystrybucja
- Linie najwyższych napięć
- PSE
- Gaz
- Polska Spółka Gazownictwa, Gaz-System
- Woda i kanalizacja
- MPWiK m.st. Warszawy
- Ciepło
- Veolia Energia Warszawa
Prowadzimy sprawy w całej Polsce. Właściwy jest sąd miejsca położenia nieruchomości.
Napisz do nas
Opisz, co stoi na Twojej działce
Wystarczy numer działki i kilka zdań. Odpowiadamy w dniu roboczym i mówimy wprost, czy sprawa ma sens.
Od 30 lat stoi u mnie słup energetyczny. Sąsiad mówi, że już za późno na pieniądze, bo zakład to zasiedział. Czy to prawda?
Tadeusz W. Godzik, radca prawnyNiekoniecznie. W grudniu 2025 r. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował zasiedzenie takiej służebności przed 2008 r., choć sądy stosują ten wyrok różnie. Wiele zależy też od dokumentów, które ma operator. Proszę przesłać numer działki i odpis księgi wieczystej, a ocenimy szanse.
Dziękuję, wysyłam numer działki i księgę.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o słup na działce
Sprawy prowadzi
Tadeusz W. Godzik
Radca prawny
Ile wynosi wynagrodzenie za słup lub linię na działce?
Wynagrodzenie zwykle odpowiada części wartości gruntu w pasie zajętym przez urządzenie, a nie całej działki. Rozporządzenie o wycenie nieruchomości przyjmuje przy braku danych rynkowych współczynnik do 0,3 dla urządzeń podziemnych, do 0,5 dla napowietrznych i 1 dla urządzeń stojących na gruncie. Do tego może dojść wynagrodzenie za lata bezumownego korzystania i odszkodowanie za spadek wartości reszty działki. Ostateczną kwotę ustala rzeczoznawca majątkowy lub biegły.
Za ile lat wstecz można żądać zapłaty?
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się po 6 latach, a gdy jest związane z działalnością gospodarczą, po 3 latach. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Bieg przedawnienia przerywa czynność przed sądem, na przykład zawezwanie do próby ugodowej. Samo pismo do operatora go nie przerywa.
Słup stoi ponad 30 lat. Czy operator zasiedział służebność?
Przez lata sądy przyjmowały, że tak, jeżeli urządzenie stało dostatecznie długo. Wyrokiem z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne zasiedzenie takiej służebności przed sierpniem 2008 r. Wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a Sąd Najwyższy orzeka w tej sprawie rozbieżnie, dlatego każdą sprawę oceniamy indywidualnie.
Czy od wynagrodzenia płaci się podatek?
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Zwolnienie nie obejmuje wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, dlatego warto rozdzielić te kwoty w ugodzie lub wniosku.
Jak sprawdzić, czy operator ma prawo do mojej działki?
W pierwszej kolejności sprawdza się dział III księgi wieczystej. Brak wpisu nie oznacza jednak braku tytułu, bo operator może powoływać się na dawną decyzję administracyjną, umowę z poprzednim właścicielem albo zasiedzenie. Dlatego zanim wyślemy wezwanie, analizujemy historię urządzenia.
Operator zaproponował umowę za niewielką kwotę. Czy podpisać?
Przed podpisaniem warto sprawdzić, czy kwota odpowiada wartości gruntu w pasie i czy umowa nie zrzeka się roszczeń za przeszłość. Propozycje operatorów często obejmują wyłącznie ustanowienie służebności na przyszłość. Chętnie przejrzymy taki projekt przed podpisaniem.
Odpowiedzi mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.
Powiązane specjalizacje